به گزارش گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «شیرازه»، به نقل از آناج، جنگ، برای کارکنان یک نیروگاه فقط صدای انفجار در بیرون از محوطه نیست. هر هشدار حمله می‌تواند به معنای احتمال اصابت به مخازن سوخت، ترانسفورماتورها، اتاق فرمان، خطوط انتقال و واحدهایی باشد که با آب، بخار، آتش و برق فشارقوی کار می‌کنند. در چنین محیطی، حتی یک خطای فنی معمولی نیز می‌تواند حادثه‌ای بزرگ ایجاد کند؛ چه رسد به زمانی که زیرساخت‌های انرژی در فهرست اهداف احتمالی جنگ قرار گرفته باشند.

با این حال، در جریان جنگ رمضان، کارگران و متخصصان نیروگاه حرارتی تبریز با وجود اطلاع از تهدید علیه زیرساخت‌های انرژی، در بخش‌های مختلف نیروگاه حاضر ماندند تا تولید برق متوقف نشود؛ برقی که روشن ماندن خانه‌ها، بیمارستان‌ها، ایستگاه‌های پمپاژ آب، سامانه‌های ارتباطی و هزاران واحد صنعتی آذربایجان شرقی به آن وابسته بود.

نیروگاهی که تعطیلی آن فقط یک خاموشی ساده نبود

نیروگاه حرارتی تبریز دارای دو واحد اصلی تولید برق است که هرکدام حدود ۳۵۰ مگاوات ظرفیت عملی دارند. ظرفیت اسمی مجموع نیروگاه حدود ۷۰۰ مگاوات اعلام شده و این مجموعه یکی از مراکز مهم تأمین برق آذربایجان شرقی و شبکه شمال‌غرب کشور به شمار می‌آید.

این عدد فقط یک ظرفیت فنی نیست. برق تولیدشده در چنین مجموعه‌ای در زنجیره‌ای گسترده مصرف می‌شود. صنایع ماشین‌سازی و قطعه‌سازی، صنایع غذایی، دارویی، فولادی، واحدهای سردخانه‌ای، بیمارستان‌ها، تصفیه‌خانه‌ها، ایستگاه‌های مخابراتی، شبکه حمل‌ونقل و کسب‌وکارهای کوچک.

بنابراین توقف نیروگاه، فقط به معنای خاموش‌شدن چراغ چند خانه نبود. هر اختلال جدی می‌توانست فعالیت کارخانجات را کاهش دهد، خطوط تولید را متوقف کند، مواد اولیه یا محصولات حساس به دما را در معرض آسیب قرار دهد و خدمات ضروری شهری را مختل کند.

ملکی، رئیس انجمن کارگران نیروگاه حرارتی تبریز، اهمیت این زنجیره را با یک تعبیر اقتصادی بیان کرده است. به گفته وی، اگر کارگران نیروگاه فعالیت نکنند یا برای آنان مشکلی پیش بیاید، معیشت حدود ۷۰۰ هزار کارگر استان می‌تواند تحت تأثیر قرار گیرد.

رقمی که نشان می‌دهد نیروی کار نیروگاه، خود در ابتدای زنجیره‌ای قرار دارد که صدها هزار شغل صنعتی و خدماتی در پایین‌دست آن شکل گرفته است.

حضور با آگاهی از خطر

البته تفاوت مهمی میان «حضور عادی در محل کار» و «حضور مسئولانه در شرایط جنگ» ایجاد می‌کند. کارکنان نیروگاه از ماهیت محل کار خود اطلاع داشتند. نیروگاه، یک ساختمان اداری معمولی نیست که با خاموش‌کردن تجهیزات و بستن درها بتوان آن را برای مدتی رها کرد. واحدهای تولید برق به کنترل مستمر نیاز دارند و خروج یا ورود آنها به شبکه باید براساس دستورالعمل‌های فنی انجام شود.

اپراتورهای اتاق فرمان باید فشار، دما، ارتعاش، بار واحدها و وضعیت تجهیزات را کنترل کنند. نیروهای تعمیرات باید برای هر نقص احتمالی آماده باشند. کارکنان برق، مکانیک، ابزار دقیق، شیمی، سوخت، آتش‌نشانی، حفاظت و حراست نیز حلقه‌های وابسته به یکدیگرند. حذف هر حلقه می‌تواند کل سامانه را آسیب‌پذیر کند.

تهدید، واقعی بود؛ حتی اگر اصابتی ثبت نشده باشد

نماینده کارگران نیروگاه در بخش دیگری از سخنان خود گفته است این مجموعه در زمره اهداف مستقیم دشمن قرار داشت و کارکنان، باوجود خطر، تولید را متوقف نکردند.

مدیرعامل شرکت مدیریت تولید برق آذربایجان شرقی نیز اعلام کرده بود زیرساخت‌های انرژی تهدید شده بودند، اما کارکنان صنعت برق اجازه ندادند خدمت‌رسانی مختل شود.

آمار اولیه منتشرشده در ۱۷ فروردین ۱۴۰۵ از آسیب به ۲۳۰ واحد تولیدی استان و هدف قرار گرفتن مستقیم ۱۶ واحد حکایت داشت. آمار تکمیلی تیر ۱۴۰۵ شمار واحدهای صنعتی و کارگاهی آسیب‌دیده را به ۳۳۶ واحد و برآورد اولیه خسارت را به ۳۱ هزار میلیارد تومان افزایش داد.

کارخانه بلبرینگ‌سازی تبریز نیز در همین جنگ بمباران شد و چهار نیروی نگهبانی آن مجروح شدند. پتروشیمی تبریز و چند مجموعه صنعتی دیگر نیز در معرض حملات بودند.

پشت واژه «پای کار»، چه اتفاقی افتاد؟

به گفته آرمان اکبری، مدیرعامل شرکت مدیریت تولید برق آذربایجان شرقی، کارکنان نیروگاه به‌صورت شبانه‌روزی فعالیت می‌کنند و در این حرفه، روز تعطیل و غیرتعطیل تفاوت چندانی ندارد.

وی همچنین از کمبود نیروی انسانی در برخی بخش‌ها سخن گفته و اعلام کرده است برخی کارکنان وظایف چند نفر را هم‌زمان انجام می‌دهند. در صورت بروز نقص فنی نیز نیروها تا رفع کامل مشکل در محل کار باقی می‌مانند.

این توضیحات نشان می‌دهد پایداری نیروگاه در شرایط جنگی صرفاً به معنای حضور اسمی کارکنان نبود. تعداد کافی نیروی متخصص باید در شیفت‌ها توزیع می‌شد؛ مسیرهای ارتباطی باید فعال می‌ماند؛ حفاظت فیزیکی مجموعه باید تشدید می‌شد و کارکنان عملیاتی باید علاوه بر خطرهای عادی نیروگاه، احتمال حمله یا قطع ارتباطات را نیز در محاسبات خود وارد می‌کردند.

موقعیت نیروگاه در شبکه شمال‌غرب کشور نیز مسئولیت کارکنان را سنگین‌تر می‌کرد. مدیریت نیروگاه، این مجموعه را به دلیل موقعیت منطقه‌ای و ارتباطات برقی شمال‌غرب، نزدیک به یک خط مقدم توصیف کرده است.

در همین دوره، بیش از ۹۰ درصد بخش‌های تولیدی و صنعتی آذربایجان شرقی با وجود حملات فعال ماندند و مسئولان شهرک‌های صنعتی نیز اعلام کردند اکثر واحدهای بخش خصوصی فعالیت خود را ادامه داده‌اند. این پایداری فقط به اراده صاحبان کارخانه‌ها متکی نبود؛ بدون برق، بخش بزرگی از این تصمیم‌ها امکان اجرا نداشت.

پیگیری بررسی مشاغل سخت و زیان‌آور 

رئیس انجمن کارگران نیروگاه گفته است محیط مجموعه به دلیل آلودگی صوتی، گرما و شرایط خاص عملیاتی، محیطی سخت محسوب می‌شود؛ اما موضوع شناسایی تمام مشاغل نیروگاه به‌عنوان مشاغل سخت و زیان‌آور، از نگهبانی تا اتاق فرمان، همچنان محل پیگیری است.

پس از برگزاری جلسه کار و تولید در نیروگاه، مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان دستور داد درخواست کارکنان برای بررسی مشاغل سخت و زیان‌آور پیگیری شود. نخستین شورای سازش صنعتی نیز در همین نیروگاه راه‌اندازی شد تا بخشی از اختلافات و مسائل نیروی کار در داخل مجموعه بررسی شود.

انتهای خبر/