فرشاد غلامی دشتکی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «شیرازه»، بیان کرد: در روزگاری که بخش مهمی از زندگی مردم، از خرید و پرداخت گرفته تا امور بانکی، اداری، قضایی و ارتباطات روزمره در بستر تلفن همراه و فضای مجازی انجام می‌شود، مجرمان سایبری نیز با سوءاستفاده از اعتماد، عجله، ترس، طمع یا ناآگاهی برخی کاربران، روش‌های تازه‌ای برای دسترسی به اطلاعات شخصی و بانکی اشخاص به کار می‌گیرند.

وی گفت: امروزه بسیاری از کلاهبرداری‌های اینترنتی نه با ابزار پیچیده، بلکه با یک پیام ساده آغاز می‌شود؛ پیامی با عنوان برنده شدن در قرعه‌کشی، دریافت سود سهام عدالت، مشاهده ابلاغیه قضایی، قطع یارانه، مسدودی حساب، دریافت بسته پستی، خرید ارزان، استخدام فوری، واریز کمک‌هزینه یا درخواست نصب یک برنامه ظاهراً ضروری. هدف اصلی این پیام‌ها، کشاندن کاربر به لینک آلوده، درگاه پرداخت جعلی، نصب نرم‌افزار مشکوک یا دریافت اطلاعات حساب بانکی است.

غلامی افزود: مردم شریف و آگاه باید بدانند که هیچ نهاد رسمی، بانک، مرجع قضایی، شرکت معتبر یا دستگاه دولتی، از طریق پیامک ناشناس، لینک کوتاه، شماره شخصی، صفحه مجازی نامعتبر یا تماس تلفنی مشکوک، اطلاعات محرمانه حساب، رمز کارت، رمز پویا، کد پیامک شده، نام کاربری، گذرواژه، کد فعال‌سازی، تصویر کارت بانکی یا دسترسی به تلفن همراه را مطالبه نمی‌کند.

وکیل پایه یک دادگستری مطرح کرد: باز کردن لینک‌های ناشناس، به‌ویژه لینک‌هایی که در پیامک، شبکه‌های اجتماعی، پیام‌رسان‌ها یا تبلیغات غیررسمی ارسال می‌شوند، می‌تواند زمینه سرقت اطلاعات، نصب بدافزار، دسترسی غیرمجاز به تلفن همراه، انتقال پیامک‌های بانکی، برداشت از حساب، سوءاستفاده از هویت اشخاص و حتی درگیر شدن صاحب حساب در پرونده‌های کیفری را فراهم کند.

وی با بیان اینکه نصب برنامه‌های مشکوک نیز یکی از شگردهای مهم مجرمان سایبری است، افزود: برخی از این برنامه‌ها با ظاهر فریبنده و نام‌هایی مانند مشاهده ابلاغیه، دریافت جایزه، فعال‌سازی حساب، احراز هویت، ثبت‌نام فوری یا خدمات بانکی، پس از نصب، به پیامک‌ها، مخاطبان، حافظه تلفن، اعلان‌ها یا اطلاعات بانکی کاربر دسترسی پیدا می‌کنند. بنابراین هیچ برنامه‌ای نباید از طریق لینک ناشناس، فایل ارسالی در پیام‌رسان یا منابع نامعتبر نصب شود و دریافت نرم‌افزار صرفاً باید از مسیر رسمی و قابل اعتماد انجام گیرد.

غلامی همچنین گفت: در اختیار گذاشتن کارت بانکی، شماره حساب، رمز کارت، رمز پویا، کد پیامک شده، حساب کاربری، سیم‌کارت، کیف پول الکترونیکی یا اینترنت بانک به دیگران، اقدامی بسیار خطرناک است. گاهی اشخاص با تصور کسب درآمد ساده، کارت یا حساب خود را در اختیار دیگران قرار می‌دهند؛ در حالی که اگر از آن حساب برای کلاهبرداری، انتقال وجوه نامشروع یا پنهان کردن منشأ پول استفاده شود، صاحب حساب نیز ممکن است حسب مورد به عنوان مطلع، مظنون، شریک، معاون یا دارنده حساب مورد استفاده در عملیات مجرمانه تحت پیگیری قرار گیرد.

وکیل پایه یک دادگستری بیان کرد: قانون‌گذار جمهوری اسلامی ایران نیز در برابر این رفتارها ساکت نمانده است. مطابق قانون جرائم رایانه‌ای، تحصیل وجه، مال، منفعت، خدمات یا امتیاز مالی از طریق سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی و با رفتارهایی مانند وارد کردن، تغییر، محو، ایجاد یا متوقف کردن داده‌ها یا مختل کردن سامانه، کلاهبرداری رایانه‌ای محسوب شده و مرتکب علاوه بر رد مال، به مجازات قانونی محکوم می‌شود. همچنین ربایش داده، دسترسی غیرمجاز، انتشار اکاذیب، سوءاستفاده از تصاویر و اطلاعات خصوصی و تسهیل ارتکاب جرم نیز حسب مورد دارای مسئولیت کیفری است.

وی گفت: بنابراین هر کاربر باید چند اصل ساده اما حیاتی را رعایت کند: هیچ لینک ناشناس را باز نکند؛ هیچ برنامه‌ای را از منبع نامطمئن نصب نکند؛ رمزها و کدهای پیامک شده را به هیچ شخصی اعلام نکند؛ اطلاعات کارت و حساب را در صفحات ناشناس وارد نکند؛ به تماس‌های تهدیدآمیز یا وعده‌های وسوسه‌کننده اعتماد نکند؛ قبل از پرداخت اینترنتی، نشانی درگاه و اعتبار سایت را بررسی کند؛ و در صورت مشاهده پیام یا تماس مشکوک، موضوع را از مسیر رسمی همان سازمان پیگیری نماید، نه از لینکی که برای او ارسال شده است.

غلامی افزود: در صورت ورود به لینک مشکوک، نصب برنامه ناشناس یا برداشت غیرمجاز از حساب، لازم است شخص بدون تأخیر کارت بانکی خود را مسدود کند، رمزهای بانکی و حساب‌های کاربری را تغییر دهد، برنامه مشکوک را حذف کند، از پیام‌ها، شماره‌ها، لینک‌ها، رسیدها و تراکنش‌ها تصویر و مستند نگه دارد و موضوع را از مسیر مراجع انتظامی و قضایی صالح پیگیری نماید. تأخیر در این مرحله می‌تواند موجب انتقال سریع وجوه، از بین رفتن ردپای دیجیتال و دشوار شدن پیگیری حقوقی شود.

وی خاطرنشان کرد: کلاهبرداری اینترنتی همیشه با خشونت و تهدید آشکار آغاز نمی‌شود؛ گاهی با یک پیام مؤدبانه، یک لینک ظاهراً رسمی، یک تماس دوستانه یا یک وعده جذاب شروع می‌شود. در فضای مجازی، اعتماد بدون بررسی، همان نقطه ورود مجرم است. هر شهروند آگاه باید بداند که حفاظت از حساب بانکی، تلفن همراه، رمزها و اطلاعات شخصی، تنها یک توصیه فنی نیست؛ یک ضرورت حقوقی برای صیانت از مال، حیثیت و امنیت خود و خانواده است.

غلامی در پایان افزود: یک کلیک ناآگاهانه می‌تواند راه ورود مجرم باشد؛ اما یک لحظه دقت، می‌تواند از یک پرونده سنگین کیفری و مالی جلوگیری کند.

انتهای خبر/ 224224