به گزارش گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «شیرازه»، پنجم مرداد ماه، در تاریخ معاصر ایران، یادآور یکی از حساس‌ترین، درخشان‌ترین و در عین حال خونین‌ترین لحظات دفاع از میهن است؛ روزی که در برابر یکی از پیچیده‌ترین و خائنانه‌ترین نقشه‌های دشمن، یعنی همکاری سازمان منافقین با ارتش بعث، ایستادگی کردیم.

عملیات «مرصاد»، نمادی از شکست‌ناپذیری ملت ایران و قدرت نظام مقدس جمهوری اسلامی در برابر «ستون پنجم» است؛ حماسه‌ای که در آن، تدبیر نظامی و ایمان قلبی، توهمات دشمن را در میان آتش و خاکستر به زیر خاک فروریخت.

ریشه‌های خیانت؛ تلاقی ارتش بعث و سازمان منافقین

این نبرد حماسی در پی تلاقی دو جریان دشمن آغاز شد: ارتش بعث عراق و سازمان منافقین. سازمان منافقین که سال‌ها پیش با قرار گرفتن در دام عراق، خود را به یک نیروی مزدور و «طرف جنگی» تبدیل کرده بود، با هدف ایجاد فروپاشی در جبهه‌های دفاعی و از میان برداشتن اراده ملت ایران، در همکاری با ارتش بعث، عملیاتی تحت عنوان «فروغ جاویدان» را طراحی کرد.

هدف آن‌ها مشخص بود؛ نفوذ به عمق خاک ایران، تصرف شهرهای راهبردی و رسیدن به تهران. سازمان در میان یک توهم خطرناک، تصور می‌کرد می‌تواند با حمایت آتش توپخانه سنگین عراق، از مرزهای غرب عبور کرده و در عرض چند روز، نظام اسلامی را سرنگون کند؛ اما آن‌ها نمی‌دانستند که با این حرکت، در واقع در حال اجرای آخرین مرحله از یک «انتحار سیاسی» هستند.

این تهاجم، با یکی از سیاه‌ترین صفحات جنایت در تاریخ جنگ تحمیلی همراه بود. ارتش عراق در کنار نیروهای منافقین، به دنبال حداکثرسازی تلفات بود. آن‌ها با استفاده از سلاح‌های شیمیایی، از جمله گاز خردل و اعصاب، روستاهای بی‌دفاعی در شهرستان‌های دالاهو، پاوه، گیلان‌غرب و ثلاث باباجانی را هدف قرار دادند که منجر به مرگ صدها غیرنظامی و ایجاد آسیب‌های جسمی و روانی ماندنی در میان مردم شد. در اوج این فاجعه، سازمان منافقین با اقداماتی خائنانه، جاده‌های ارتباطی را مسدود کردند تا مانع از دسترسی مجروحان به مراکز درمانی شوند و تلفات انسانی را به اوج خود برسانند.

در این حمله، دولت عراق با تمام توان خود از نیروهای منافقین حمایت می‌کرد. تجهیزات اعزام شده از سوی عراق شامل ۱۲۰ دستگاه تانک، ۴۰۰ دستگاه نفربر، ۹۰ قبضه خمپاره ۴۰۰ میلی‌متری، ۱۰۰۰ قبضه تیربار کلاشینکف، ۳۰ قبضه توپ ۱۰۶ میلی‌متری و ۱۰۰۰ دستگاه کامیون و خودرو بود. همزمان، هواپیماهای عراقی با هدف جلوگیری از واکنش هوایی جمهوری اسلامی، پایگاه‌های شکاری نوژه همدان، وحدتی دزفول، پادگان تیپ ۲ سقز و پایگاه هوانیروز کرمانشاه را بمباران کردند.

اما پاسخ ایران، پاتکی خیره‌کننده، هوشمندانه و بی‌رحمانه بود. در حالی که محورهای عملیاتی دشمن توسط فرماندهانی نظیر (محمد عطایی، مهدی افتخاری، محمود مهدوی و...) مدیریت می‌شد، نیروهای ارتش و سپاه پاسداران با یک برنامه استراتژیک، آماده پاسخ بودند.

فرماندهی این عملیات بزرگ بر عهده شهید سرفراز سپهبد علی صیاد شیرازی بود. این شهی والامقام با تکیه بر هوش نظامی بی‌نظیر خود، تدابیر یک «کمین استراتژیک» را در منطقه «چهارزبر» طراحی کرد. نیروهای ارتش و سپاه با صبر و تدبیر، اجازه نفوذ دشمن به عمق خاک را دادند تا زمانی که ستون‌های اصلی دشمن به نقطه تعیین شده رسیدند. با فرمان «یا علی»، کمینگاه باز شد و جهنم بر سر دشمن گشوده گشت.

در جریان این عملیات، نیروهای هوایی و هوانیروز با هماهنگی دقیق و ضربات سنگین، ستون‌های زرهی دشمن را در تنگه محاصره و منهدم کردند. با بسته شدن سه‌راه اسلام‌آباد-ملاوی، راه عقب‌نشینی برای نیروهای منافقین به کلی قطع شد.

دستاورد بزرگ عملیات مرصاد 

نتایج این نبرد، فراتر از یک پیروزی نظامی ساده بود. بر اساس آمارهای منتشر شده، در این نبرد، بین ۱۶۰۰ تا ۲۰۰۰ تن از منافقین به هلاکت رسیدند و مجموعاً بیش از ۴۸۰۰ نفر از نیروهای سازمان کشته یا زخمی شدند. طرح‌های میان‌بر آن‌ها برای رسیدن به تهران، در میان آتش و خون به پایان رسید.

پیروزی چنان کوبنده بود که عراق، پس از شکست در حفظ حتی یک منطقه کوچک، ناچار شد در پانزدهم خردادماه (در جریان تغییر موازنه قوا پس از پذیرش قطعنامه ۵۹۸) آتش‌بس را بپذیرد. از آن پس، منطقه «چهارزبر» به دلیل شکستی که دشمن در آن تجربه کرد، به «تنگه مرصاد» (به معنای کمینگاه) شهرت یافت.

عملیات مرصاد، شلیک نهایی به پیکر سازمان بود. این عملیات ثابت کرد که سازمان منافقین نه یک جریان سیاسی، بلکه تنها یک «نیروی مزدور» در خدمت بیگانه‌ است که از دید مردم ایران، تنها به یک «طرف جنگی» تبدیل شده است. امروز، سازمان که سال‌ها پیش دفتر خود را بسته بود، مانند بیماری محتضر، در خاک عراق تنها به دنبال جایی برای استقرار دست و پا می‌زند؛ در حالی که یاد و خاطره ایثارگری فرماندهانی نظیر صیاد شیرازی و حماسه‌ی تنگه مرصاد، تا ابد به عنوان نماد شکست‌ناپذیری ایران، در قلب تاریخ باقی خواهد ماند.

نویسنده: فاطمه جابرفدایی فعال رسانه