محمدمهدی زرشناس در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی«شیرازه»، گفت: با فرا رسیدن روزهای گرم سال و افزایش دمای هوا، مصرف انواع نوشیدنی‌های سنتی و خنک‌کننده نیز افزایش پیدا می‌کند. در این میان، شربت تخم شربتی یکی از نوشیدنی‌های پرطرفدار در فصل تابستان است که علاوه بر طعم و ویژگی‌های مطلوب، به دلیل ساختار خاص دانه‌های آن می‌تواند در کاهش احساس تشنگی نقش داشته باشد؛ با این حال، مصرف آن نیازمند رعایت برخی نکات مهم است.

وی با اشاره به ویژگی‌های تخم شربتی اظهار کرد: تخم شربتی، دانه گیاه ریحان (Ocimum basilicum L.) است که پس از قرار گرفتن در آب، لایه‌ای ژله‌ای و سرشار از موسیلاژ در اطراف خود ایجاد می‌کند.

متخصص داروسازی سنتی و عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز افزود: این ویژگی باعث می‌شود دانه‌های تخم شربتی بتوانند مقدار قابل توجهی آب را در ساختار خود نگه دارند و به همین دلیل، نوشیدنی حاوی تخم شربتی می‌تواند احساس تشنگی را برای مدت بیشتری کاهش دهد.

زرشناس با بیان اینکه موسیلاژ یکی از مهم‌ترین ترکیبات موجود در تخم شربتی است، گفت: موسیلاژ، فیبرهای محلول، ترکیبات فنولی و فلاونوئیدها از مهم‌ترین ترکیبات این دانه به شمار می‌روند و به‌ویژه موسیلاژ موجود در آن با نگه‌داشتن آب در دستگاه گوارش، می‌تواند بر روند تخلیه معده و جذب آب تأثیر بگذارد.

وی ادامه داد: موسیلاژ با ایجاد یک ساختار ژله‌ای در اطراف دانه، موجب می‌شود آب به شکل تدریجی‌تری در دستگاه گوارش آزاد و جذب شود و همین موضوع می‌تواند در کاهش احساس تشنگی و ایجاد احساس مطلوب‌تر در روزهای گرم مؤثر باشد.

کاهش تشنگی به معنای رفع کم‌آبی نیست

متخصص داروسازی سنتی و عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با تأکید بر یک نکته مهم در مصرف تخم شربتی، اظهار کرد: باید میان «کاهش احساس تشنگی» و «جبران کم‌آبی بدن» تفاوت قائل شد؛ تخم شربتی ممکن است احساس تشنگی را کاهش دهد، اما به هیچ عنوان نباید آن را جایگزین آب آشامیدنی دانست.

زرشناس افزود: بدن انسان به‌ویژه در فصل گرما، هنگام فعالیت بدنی، تعریق زیاد، تب یا قرار گرفتن طولانی‌مدت در محیط گرم، آب و الکترولیت‌های خود را از دست می‌دهد و در چنین شرایطی، تأمین مایعات کافی اهمیت زیادی دارد.

وی ادامه داد: اگر فرد پس از مصرف نوشیدنی حاوی تخم شربتی، به دلیل کاهش احساس تشنگی، میزان مصرف آب خود را کاهش دهد، ممکن است همچنان در معرض کم‌آبی قرار داشته باشد؛ بنابراین تخم شربتی باید به عنوان یک نوشیدنی کمکی در کنار دریافت کافی آب مصرف شود، نه به عنوان جایگزین آن.

در گرما و تعریق شدید، آب و الکترولیت‌ها را جدی بگیرید

 متخصص داروسازی سنتی و عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با اشاره به شرایطی که نیاز بدن به مایعات افزایش پیدا می‌کند، گفت: در زمان فعالیت بدنی شدید، تعریق قابل توجه، تب و همچنین قرار گرفتن در معرض گرمای شدید، بدن علاوه بر آب، بخشی از الکترولیت‌ها را نیز از دست می‌دهد و لازم است مایعات و در صورت نیاز الکترولیت‌های از دست رفته به شکل مناسب جبران شوند.

دکتر زرشناس تأکید کرد: نوشیدنی‌های سنتی مانند شربت تخم شربتی می‌توانند در روزهای گرم مورد استفاده قرار گیرند، اما نباید موجب ایجاد این تصور شوند که تمام نیاز بدن به مایعات از طریق آن‌ها تأمین می‌شود.

تخم شربتی را خشک مصرف نکنید

وی با اشاره به اهمیت آماده‌سازی صحیح تخم شربتی پیش از مصرف، اظهار کرد: دانه‌های تخم شربتی باید پیش از مصرف به خوبی در آب خیسانده شوند تا لایه ژلاتینی اطراف آن‌ها به طور کامل تشکیل شود.

 متخصص داروسازی سنتی و عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز افزود: مصرف دانه‌های خشک تخم شربتی، به‌خصوص در کودکان، سالمندان و افرادی که با مشکلات بلع مواجه هستند، می‌تواند خطر گیر کردن یا انسداد در مسیر مری را افزایش دهد؛ بنابراین توصیه می‌شود این دانه‌ها حتماً پس از خیساندن کافی مصرف شوند.

دکتر زرشناس خاطرنشان کرد: توجه به این نکته ساده در هنگام تهیه و مصرف نوشیدنی تخم شربتی می‌تواند از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری کند و مصرف آن را ایمن‌تر سازد.

مصرف بیش از اندازه می‌تواند مشکلات گوارشی ایجاد کند

وی همچنین به میزان فیبر موجود در تخم شربتی اشاره کرد و گفت: تخم شربتی دارای مقدار قابل توجهی فیبر است و مصرف مقادیر زیاد آن در برخی افراد ممکن است موجب نفخ، احساس پری، سنگینی یا ناراحتی‌های گوارشی شود.

 متخصص داروسازی سنتی و عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادامه داد: بنابراین مانند بسیاری از مواد غذایی و فرآورده‌های گیاهی، مصرف تخم شربتی نیز باید در حد متعادل باشد و افرادی که دستگاه گوارش حساس‌تری دارند، بهتر است در مصرف آن زیاده‌روی نکنند.

فاصله مصرف تخم شربتی با داروهای خوراکی

زرشناس با اشاره به نکته مهم دیگری درباره مصرف این دانه، بیان کرد: فیبر و موسیلاژ موجود در تخم شربتی ممکن است سرعت جذب برخی داروهای خوراکی را کاهش دهد.

وی توصیه کرد: افرادی که داروهای خوراکی مصرف می‌کنند، بهتر است برای احتیاط، تخم شربتی را با فاصله زمانی یک تا دو ساعت از داروهای خود مصرف کنند تا احتمال تأثیرگذاری فیبر و موسیلاژ بر روند جذب دارو کاهش یابد.

یک نوشیدنی تابستانی مفید، با یک شرط مهم

متخصص داروسازی سنتی و عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، در جمع‌بندی سخنان خود گفت: تخم شربتی می‌تواند یک نوشیدنی مناسب برای روزهای گرم سال باشد و به دلیل وجود موسیلاژ و فیبر، ضمن ایجاد احساس سیری، می‌تواند احساس تشنگی را نیز کاهش دهد و تحمل گرما را برای فرد آسان‌تر کند.

زرشناس تأکید کرد: نکته اساسی این است که کاهش تشنگی نباید با تأمین کامل آب مورد نیاز بدن اشتباه گرفته شود؛ آب آشامیدنی همچنان اصلی‌ترین منبع تأمین مایعات بدن است و در شرایطی که تعریق شدید وجود دارد، توجه به جبران الکترولیت‌های از دست رفته نیز اهمیت پیدا می‌کند.

وی خاطرنشان کرد: مصرف متعادل، خیساندن کامل دانه‌ها پیش از استفاده و رعایت فاصله مناسب با داروهای خوراکی، از جمله نکاتی است که می‌تواند به مصرف ایمن‌تر تخم شربتی کمک کند.

متخصص داروسازی سنتی و عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، تخم شربتی می‌تواند در کنار آب و به عنوان یک نوشیدنی کمکی، انتخاب مناسبی برای روزهای گرم باشد؛ اما نباید اجازه داد کاهش احساس تشنگی، فرد را از نوشیدن آب کافی غافل کند.

خبرنگار: فاطمه شعبانی

انتهای خبر/224224