به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «شیرازه»، شهرستان اقلید سال‌هاست نام خود را به عنوان یکی از مهم‌ترین قطب‌های کشاورزی استان فارس تثبیت کرده است؛ شهرستانی که با برخورداری از اقلیم مناسب، اراضی حاصلخیز و کشاورزان پرتلاش، سهم قابل توجهی از تولید محصولات زراعی، باغی و دامی استان را به خود اختصاص داده و در تولید بسیاری از محصولات، رتبه‌های نخست استان را در اختیار دارد.

ظرفیت‌های کم‌نظیر این شهرستان باعث شده است که هر سال میلیون‌ها تن انواع محصولات کشاورزی از مزارع، باغ‌ها و واحدهای تولیدی اقلید روانه بازارهای داخلی و حتی خارج از استان شود؛ ظرفیتی که می‌تواند علاوه بر تأمین امنیت غذایی، موتور محرک توسعه اقتصادی منطقه نیز باشد.

وسعت بالای اراضی کشاورزی، تنوع اقلیمی و وجود منابع انسانی متخصص، اقلید را به یکی از مهم‌ترین مراکز تولید محصولات استراتژیک کشور تبدیل کرده است؛ جایگاهی که در سال‌های اخیر با توسعه دانش فنی، مکانیزاسیون و استفاده از روش‌های نوین تولید بیش از گذشته تقویت شده است.

با این حال، بسیاری از کارشناسان معتقدند که ظرفیت عظیم تولید در اقلید هنوز به ارزش اقتصادی واقعی خود نرسیده است؛ چرا که بخش قابل توجهی از محصولات این شهرستان همچنان به صورت خام و بدون فرآوری راهی بازار می‌شوند و سود اصلی این چرخه نصیب مناطق دیگر می‌شود.

خام‌فروشی محصولات کشاورزی، سال‌هاست یکی از دغدغه‌های اصلی کشاورزان و مسئولان این شهرستان محسوب می‌شود؛ موضوعی که علاوه بر کاهش درآمد تولیدکنندگان، موجب از دست رفتن فرصت‌های فراوان اشتغال، سرمایه‌گذاری و توسعه صنایع وابسته نیز شده است.

هر سال با آغاز فصل برداشت، حجم قابل توجهی از محصولاتی مانند سیب‌زمینی، پیاز، گوجه‌فرنگی، حبوبات، چغندر قند و دیگر تولیدات کشاورزی اقلید، بدون بسته‌بندی، فرآوری یا ایجاد ارزش افزوده، روانه بازارهای مصرف می‌شود؛ در حالی که بسیاری از این محصولات می‌توانند در قالب صنایع تبدیلی به کالاهایی با ارزش اقتصادی چند برابری تبدیل شوند.

کارشناسان بر این باورند که توسعه صنایع تبدیلی، سردخانه‌ها، مراکز بسته‌بندی، سورتینگ و فرآوری محصولات کشاورزی، حلقه مفقوده زنجیره تولید در اقلید است؛ حلقه‌ای که تکمیل آن می‌تواند درآمد کشاورزان را افزایش داده و زمینه اشتغال پایدار برای جوانان منطقه را فراهم کند.

از سوی دیگر، ظرفیت‌های گسترده تولید در بخش دام، طیور، آبزی‌پروری و زنبورداری نیز فرصت‌های ارزشمندی برای ایجاد صنایع وابسته فراهم کرده است؛ ظرفیت‌هایی که در صورت جذب سرمایه‌گذار، می‌توانند سهم بیشتری در اقتصاد شهرستان ایفا کنند.

البته مسیر توسعه کشاورزی تنها به ایجاد صنایع تبدیلی محدود نمی‌شود. امروز مدیریت منابع آب، تغییر الگوی کشت، توسعه سامانه‌های نوین آبیاری، حرکت به سمت کشت‌های کم‌آب‌بر و استفاده از فناوری‌های نوین، به یکی از ضرورت‌های اجتناب‌ناپذیر کشاورزی اقلید تبدیل شده است؛ موضوعی که با توجه به تداوم خشکسالی و تغییرات اقلیمی، اهمیت دوچندانی پیدا کرده است.

در کنار این مسائل، کشاورزان اقلید همچنان با چالش‌هایی مانند افزایش هزینه‌های تولید، کمبود زیرساخت‌های صنعتی، فرسودگی ماشین‌آلات، نوسانات بازار، تأخیر در پرداخت مطالبات برخی محصولات و مشکلات ناشی از قطعی برق چاه‌های کشاورزی دست و پنجه نرم می‌کنند؛ مشکلاتی که ادامه فعالیت در این بخش را برای بسیاری از تولیدکنندگان دشوار کرده است.

با وجود این چالش‌ها، ظرفیت‌های کشاورزی اقلید همچنان آن‌قدر گسترده است که می‌تواند با برنامه‌ریزی صحیح، جذب سرمایه‌گذار و تکمیل زنجیره ارزش، به یکی از مهم‌ترین قطب‌های صنایع کشاورزی جنوب کشور تبدیل شود.

بررسی وضعیت موجود نشان می‌دهد که توسعه صنایع فرآوری، ایجاد شهرک‌های تخصصی کشاورزی، حمایت از سرمایه‌گذاران و تسهیل صدور مجوزها، می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در جلوگیری از خام‌فروشی و افزایش درآمد تولیدکنندگان داشته باشد.

اما جایگاه واقعی کشاورزی اقلید در استان فارس کجاست؟ مهم‌ترین ظرفیت‌های این شهرستان چیست؟ چه برنامه‌هایی برای عبور از چالش‌های موجود در نظر گرفته شده و آینده کشاورزی اقلید چگونه ترسیم می‌شود؟

ارسلان صالحی، رئیس جهاد کشاورزی شهرستان اقلید، با اشاره به جایگاه ممتاز این شهرستان در بخش کشاورزی، اظهار کرد: اقلید با برخورداری از ۱۴۵ هزار هکتار اراضی زراعی و باغی، یکی از قطب‌های اصلی تولید محصولات کشاورزی استان فارس به شمار می‌رود که از این میزان، ۱۲۳ هزار هکتار اراضی زراعی و ۲۲ هزار هکتار باغ است.

وی با بیان اینکه سالانه بیش از یک میلیون و ۶۰۰ هزار تن انواع محصولات کشاورزی در این شهرستان تولید می‌شود، افزود: بیش از ۲۲ هزار بهره‌بردار به صورت مستقیم و حدود ۹۸ هزار نفر نیز به شکل غیرمستقیم در بخش کشاورزی اقلید فعالیت دارند و این موضوع نشان‌دهنده نقش راهبردی این بخش در اقتصاد شهرستان است.

صالحی با اشاره به تنوع تولیدات کشاورزی شهرستان ادامه داد: در حال حاضر ۵۸ گونه گیاهی شامل محصولات زراعی، صیفی و شتوی در اقلید کشت می‌شود که هر یک سهم مهمی در تولیدات استان و کشور دارند.

رئیس جهاد کشاورزی شهرستان اقلید با تشریح رتبه‌های این شهرستان در تولید محصولات مختلف گفت: اقلید با تولید سالانه ۱۲۰ هزار تن گندم، رتبه دوم استان را در اختیار دارد و در تولید جو نیز با بیش از ۳۲ هزار تن، رتبه سوم را کسب کرده است.

وی افزود: در محصولاتی همچون چغندرقند با تولید بیش از ۲۳۰ هزار تن، سیب‌زمینی با ۲۸۰ هزار تن، حبوبات با ۴۷ هزار تن، پیاز با ۱۲۶ هزار تن، هویج با بیش از ۱۲۰ هزار تن، هندوانه و کلم، اقلید رتبه نخست استان را به خود اختصاص داده است.

صالحی ادامه داد: در تولید گوجه‌فرنگی با بیش از ۲۷۰ هزار تن، کدو آجیلی، یونجه، شلغم و نخود نیز این شهرستان همواره در میان تولیدکنندگان برتر استان قرار دارد و در بخش باغی نیز با ۲۲ هزار هکتار باغ، به ویژه در تولید بادام دیم، جایگاه ممتازی دارد.

وی با اشاره به ظرفیت‌های دامپروری شهرستان اظهار کرد: بخش دام و طیور نیز سهم مهمی در اقتصاد کشاورزی اقلید دارد؛ به طوری که بیش از ۶۰۳ هزار رأس دام سبک، ۱۴ هزار رأس دام سنگین، واحدهای مرغداری، مزارع پرورش ماهی و ۴۶ هزار کلنی زنبور عسل در شهرستان فعال هستند.

رئیس جهاد کشاورزی شهرستان اقلید خاطرنشان کرد: سالانه حدود ۴۵ هزار تن انواع محصولات دامی شامل گوشت قرمز، گوشت مرغ، شیر، تخم‌مرغ و عسل در این شهرستان تولید می‌شود که بخش قابل توجهی از نیاز بازار استان را تأمین می‌کند.

وی در ادامه با اشاره به اهمیت صنایع تبدیلی در تکمیل زنجیره تولید گفت: با وجود ظرفیت بالای تولید، توسعه صنایع تبدیلی همچنان یکی از ضرورت‌های بخش کشاورزی شهرستان است و در این زمینه اقدامات مختلفی در سال‌های اخیر انجام شده است.

صالحی افزود: وجود هفت شهرک صنعتی در شهرستان، بستر مناسبی برای توسعه صنایع وابسته به کشاورزی فراهم کرده و هم‌اکنون واحدهایی مانند کارخانه قند، کشتارگاه صنعتی، کارخانه شیر پاستوریزه، کارخانه آرد، سیلوی ۶۰ هزار تنی غلات، کارخانه تولید قند کله، واحدهای بسته‌بندی حبوبات، تولید بذر، بسته‌بندی تخم‌مرغ و چندین سردخانه در شهرستان فعال هستند.

وی ادامه داد: در کنار ظرفیت‌های موجود، جلسات مستمر رفع موانع تولید، تسهیل صدور مجوزها، حمایت از سرمایه‌گذاران و توسعه واحدهای جدید فرآوری و نگهداری محصولات نیز در دستور کار قرار دارد تا زنجیره ارزش تولید در شهرستان تکمیل شود.

رئیس جهاد کشاورزی شهرستان اقلید یکی دیگر از اولویت‌های این مجموعه را مدیریت منابع آب عنوان کرد و گفت: با توجه به شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آبی، توسعه سامانه‌های نوین آبیاری، اصلاح و مرمت قنوات، پوشش کانال‌های انتقال آب، تسطیح اراضی و احداث استخرهای ذخیره آب با جدیت دنبال می‌شود.

وی افزود: اصلاح الگوی کشت نیز یکی از برنامه‌های مهم جهاد کشاورزی است و توسعه کشت گیاهان کم‌آب‌بر مانند کاملینا، زعفران، گل محمدی و گیاهان دارویی، همچنین توسعه کشت‌های گلخانه‌ای و نشایی، در دستور کار قرار گرفته است.

صالحی با اشاره به مشکلات پیش روی کشاورزان شهرستان اظهار کرد: خشکسالی، تغییرات اقلیمی، سرمازدگی، افزایش هزینه‌های تولید، کمبود تسهیلات ارزان‌قیمت، فرسودگی ماشین‌آلات کشاورزی، خاموشی چاه‌های برقی، کمبود سردخانه و پایین بودن قیمت محصولات در زمان برداشت، از مهم‌ترین چالش‌های تولیدکنندگان بخش کشاورزی است.

وی تصریح کرد: در برخی محصولات، قیمت خرید تضمینی با هزینه واقعی تولید همخوانی ندارد و همچنین تأخیر در پرداخت مطالبات گندم‌کاران و چغندرقندکاران، مشکلات متعددی را برای کشاورزان ایجاد کرده است.

رئیس جهاد کشاورزی شهرستان اقلید با تأکید بر اینکه توسعه صنایع تبدیلی می‌تواند بسیاری از این مشکلات را کاهش دهد، گفت: جلوگیری از خام‌فروشی محصولات، ایجاد واحدهای فرآوری، بسته‌بندی، سورتینگ و درجه‌بندی، علاوه بر افزایش درآمد تولیدکنندگان، موجب ایجاد اشتغال پایدار و کاهش ضایعات محصولات خواهد شد.

وی افزود: در همین راستا، جذب سرمایه‌گذاران بومی و غیربومی، معرفی ظرفیت‌های شهرستان، تسهیل صدور مجوزها، کمک به تأمین زمین مورد نیاز و رفع موانع سرمایه‌گذاری از مهم‌ترین برنامه‌های جهاد کشاورزی برای توسعه صنایع وابسته به کشاورزی است.

صالحی در پایان ابراز امیدواری کرد با حمایت دولت، تأمین اعتبارات، پرداخت تسهیلات مناسب و مشارکت

سرمایه‌گذاران، ظرفیت عظیم کشاورزی اقلید بیش از گذشته در مسیر ایجاد ارزش افزوده، افزایش درآمد کشاورزان و توسعه اقتصادی شهرستان قرار گیرد.

انتهای خبر/۲۲۴۲۲۴