به گزارش گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «شیرازه»، سینما را شاید بتوان یکی از تأثیرگذارترین دستاوردهای فرهنگی و هنری جهان معاصر دانست؛ هنری که در ابتدا با تصاویری ساده و بدون صدا آغاز شد، اما به‌تدریج با ورود صدا، رنگ، موسیقی، جلوه‌های ویژه و فناوری‌های نوین، به دنیایی گسترده و چندلایه تبدیل شد.

از نخستین تجربه‌های ثبت و نمایش تصاویر متحرک در اواخر قرن نوزدهم گرفته تا شکل‌گیری سینمای کلاسیک، ظهور سینمای ناطق، گسترش فیلم‌های رنگی و سپس ورود فناوری دیجیتال و جلوه‌های رایانه‌ای. سینما همواره همراه تحولات فناوری و اجتماعی حرکت کرده است.

امروز سینمای جهان تنها محدود به سالن‌های نمایش نیست؛ فیلم‌ها از طریق تلویزیون، شبکه‌های نمایش خانگی، جشنواره‌ها و پلتفرم‌های اینترنتی به مخاطبانی در سراسر جهان دسترسی پیدا می‌کنند. با این حال، کارکرد اصلی سینما همچنان پابرجاست؛ روایت کردن انسان و جهان پیرامون او در قاب تصویر.

سینما؛ آینه‌ای از فرهنگ جامعه

اهمیت سینما فقط در سرگرمی خلاصه نمی‌شود. یک فیلم می‌تواند بخشی از تاریخ یک ملت را ثبت کند، یک مسئله اجتماعی را به تصویر بکشد، فرهنگ و سبک زندگی یک منطقه را معرفی کند یا حتی تصویری تازه از یک شهر و مردم آن به مخاطبان داخلی و خارجی ارائه دهد.

به همین دلیل است که بسیاری از کشورها، سینما را بخشی از قدرت فرهنگی و هویتی خود می‌دانند، و در کنار حمایت از تولیدات سینمایی، برای معرفی فرهنگ و جاذبه‌های سرزمینی خود از ظرفیت فیلم و مستند استفاده می‌کنند.

سینمای ایران نیز در بیش از یک قرن گذشته مسیر پرفرازونشیبی را پشت سر گذاشته است. ورود سینما به ایران، شکل‌گیری نخستین سالن‌های نمایش، تولید نخستین فیلم‌های ایرانی و سپس رشد سینمای داستانی و مستند، زمینه‌ساز شکل‌گیری یکی از شناخته‌شده‌ترین جریان‌های سینمایی در جهان شد.

سینمای ایران به‌ویژه در دهه‌های گذشته توانسته است با تکیه بر داستان‌های انسانی، مسائل اجتماعی، خانواده، کودکان، زندگی روزمره و فرهنگ بومی جایگاه قابل توجهی در جشنواره‌های بین‌المللی به دست آورد.

در این میان، سینمای مستند و فیلم کوتاه نیز اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چراکه بسیاری از فیلم‌سازان جوان فعالیت خود را از همین مسیر آغاز می‌کنند و با امکانات محدود، ایده‌های خود را به تصویر می‌کشند.

از پایتخت تا شهرستان‌ها؛ سینما فقط متعلق به شهرهای بزرگ نیست

یکی از موضوعاتی که در روز ملی سینما باید مورد توجه قرار گیرد، ظرفیت‌های سینمایی شهرها و شهرستان‌های مختلف کشور است.

سینما زمانی می‌تواند به یک جریان فرهنگی فراگیر تبدیل شود، که استعدادهای جوان در سراسر کشور فرصت آموزش، تجربه و تولید داشته باشند. بسیاری از داستان‌های ارزشمند ایران نیز در خارج از کلان‌شهرها جریان دارند؛ داستان‌هایی که شاید کمتر دیده و شنیده شده باشند، اما می‌توانند سوژه‌های جذابی برای فیلم کوتاه، مستند و حتی آثار سینمایی باشند.

آباده نیز از جمله شهرهایی است که ظرفیت‌های فرهنگی، و اجتماعی آن می‌تواند بستر مناسبی برای فعالیت‌های تصویری و فیلم‌سازی باشد.

این شهرستان با برخورداری از پیشینه تاریخی و فرهنگی، بناها و بافت‌های قدیمی، شخصیت‌های فرهنگی می‌تواند برای فیلم‌سازان یک مجموعه متنوع از سوژه و مکان های خاص را فراهم کند.

از سوی دیگر، فعالیت‌های مرتبط با آموزش و تولید فیلم کوتاه در آباده، از جمله فعالیت دفتر انجمن سینمای جوانان ایران شعبه آباده و برگزاری برنامه‌هایی مانند هفته فیلم و عکس، نشان می‌دهد که علاقه به هنرهای تصویری در این شهرستان سابقه ای خوب دارد، و بخشی از جوانان منطقه نیز مسیر آموزش و تولید آثار کوتاه را تجربه کرده‌اند.

آباده؛ شهری با داستان‌ها و چالش‌های متفاوتی برای روایت‌شدن

آباده فقط یک مکان برای فیلم‌برداری نیست؛ این شهرستان و منطقه پیرامون آن، مجموعه‌ای از داستان‌های انسانی، تاریخی و اجتماعی را در دل خود جای داده است.

از صنایع‌دستی و هنر منبت‌کاری گرفته تا بناهای تاریخی، فرهنگ مردم، ظرفیت‌های گردشگری، زندگی روستایی، کشاورزی، مسائل اجتماعی و روایت زندگی نسل‌های مختلف، همگی می‌توانند سوژه‌هایی برای دوربین کارگردانان کشوری باشند.

شهرستان آباده در طی دهه اخیر در زمینه فیلم سازی، برگزاری تئاترهای پی در پی در سالن آمفی تئاتر نیز با حضور هنرمندان و جوانان این شهر پیشرفت مطلوبی داشت.

اگر بخواهیم به یکی از تولیدکنندگان فیلم و هنرمندان آباده اشاره کنیم، غلامرضا حیدرپناه و امید سبیلی در این جایگاه قرار می‌گیرند‌. حیدر پناه اکنون مسئول دفتر انجمن سینمای جوانان ایران شعبه شهرستان آباده است، و با فعالیت های هنری و جدیت در کار توانست تولید فیلم های کوتاه و ساخت مستندهای اجتماعی به دست جوانان و نوجوانان آباده ای، نام این شهر را روی پرده سینمای کشور نمایان کند.

اگر حمایت از فیلم‌سازان جوان، برگزاری دوره‌های آموزشی، ایجاد جشنواره‌های بومی، حمایت از تولید فیلم کوتاه و مستند، و فراهم کردن امکان اکران آثار محلی جدی‌تر دنبال شود، می‌توان امیدوار بود که آباده در کنار سایر شهرهای فعال فرهنگی، سهم بیشتری در نقشه سینمایی کشور پیدا کند.

روز ملی سینما در حقیقت فقط روزی برای تبریک به بازیگران و کارگردانان نیست؛ فرصتی است برای اینکه دوباره از خود بپرسیم چه داستان‌هایی هنوز روایت نشده‌اند؟

شاید یکی از همین داستان‌ها در کوچه‌های قدیمی آباده، قصه زندگی منبت کاران و گیوه دوزان زبردست در میان مردم این شهر، در دل یک روستا، در یک کارگاه صنایع‌دستی یا در خاطرات یک نسل نهفته باشد؛ داستانی که اگر دوربینی آن را ببیند و فیلم‌سازی آن را درست روایت کند، می‌تواند از مرزهای آباده عبور کند و مخاطبانی بسیار دورتر پیدا کند.

روز ملی سینما، روز پاسداشت تمام کسانی است که جهان را از دریچه دوربین می‌بینند، و تلاش می‌کنند بخشی از واقعیت، فرهنگ و زندگی انسان را برای آیندگان ثبت کنند.

نویسنده: ریحانه نیکو