به گزارش گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «شیرازه»، به نقل از فارس، قرآن در آیات ۲۲ تا ۳۱ سوره زمر، پرده‌ای از یک حقیقت تکرارشونده تاریخ را کنار می‌زند، حقیقتی که بارها در زندگی ملت‌ها، حکومت‌ها و جبهه‌های باطل تکرار شده است. 

در این آیات، مسیر انسان‌هایی ترسیم می‌شود که در برابر حقیقت ایستادند، دل‌هایشان در برابر یاد خدا سخت شد، نشانه‌ها را دیدند اما عبرت نگرفتند و سرانجام گرفتار خواری و مجازات شدند.

علامه طباطبایی در تفسیر المیزان، این آیات را تنها روایت یک ماجرای تاریخی نمی‌داند، بلکه آن را قانونی دائمی برای جوامع انسانی معرفی می‌کند.مقایسه قلب‌های امت حق و باطلآیات با مقایسه‌ای روشن آغاز می‌شوند، یک سو کسانی قرار دارند که سینه‌شان برای پذیرش حق گشوده شده و در پرتو نور الهی حرکت می‌کنند و در سوی دیگر، کسانی که دل‌هایشان در برابر یاد خدا قساوت پیدا کرده است.

قرآن می‌گوید که «فَوَیلٌ لِّلْقَاسِیَةِ قُلُوبُهُم مِّن ذِکْرِ اللَّهِ». این هشدار فقط درباره یک حالت روحی نیست، بلکه درباره آغاز سقوط انسان است. دل سخت، حقیقت را نمی‌بیند؛ و هنگامی که حقیقت دیده نشود، مسیر انحراف آغاز می‌شود.از نگاه المیزان، قساوت قلب نتیجه اصرار بر باطل و تکرار گناه و لجاجت است.

انسان ناگهان به نقطه سقوط نمی‌رسد، بلکه آرام‌آرام و با انتخاب‌های مکرر، خود را از نور دور می‌کند تا جایی که دیگر توان تشخیص حق را از دست می‌دهد.

دشمنی که هشدارها را نمی‌بیندقرآن در ادامه به ویژگی دیگری از اهل باطل اشاره می‌کند، آنان نشانه‌ها را می‌بینند اما از آن درس نمی‌گیرند. خداوند قرآن را با مثال‌های گوناگون نازل کرده تا انسان‌ها متذکر شوند، اما همه شنیدن‌ها به فهمیدن منجر نمی‌شود.
 
در تاریخ همیشه ملت‌هایی بودند که نشانه‌های سقوط دیگران را دیدند اما تصور کردند سرنوشت آنان با دیگران متفاوت است. قدرت، ثروت، حکومت و امکانات گاهی چنان احساس امنیتی ایجاد می‌کند که انسان گمان می‌کند قوانین الهی درباره او اجرا نخواهد شد. بیان مثال‌ها و سرگذشت‌ها در قرآن برای سرگرمی یا نقل تاریخ نیست، هدف آن است که انسان از تکرار مسیر نابودی جلوگیری کند. اما مشکل اینجاست که بسیاری از جریان‌های باطل، گذشته را مطالعه می‌کنند اما از آن عبرت نمی‌گیرند.

در واقع دشمنان حق معمولاً گرفتار یک توهم می‌شوند، اینکه شکست دیگران به ضعف آنان مربوط بوده اما خودشان استثنا هستند. همین احساس استثنا بودن، آغاز نابودی است. خواری از همان دنیا آغاز می‌شود.

قرآن در آیات بعدی به سرنوشت اهل ظلم اشاره می‌کند و می‌فرماید که خداوند عذاب و خواری را در زندگی دنیا به آنان می‌چشاند هرچند عذاب آخرت بسیار بزرگ‌تر است.نکته قابل توجه اینجاست که قرآن فقط از مجازات آخرت سخن نمی‌گوید بلکه سقوط و تحقیر را پدیده‌ای می‌داند که گاهی پیش از پایان عمر انسان آغاز می‌شود.

در نگاه عمومی، شاید ظالمان مدتی قدرتمند و پیروز به نظر برسند، اما قرآن لایه‌ای عمیق‌تر را نشان می‌دهد.خواری فقط به معنای شکست نظامی یا نابودی ظاهری نیست، گاهی یک جریان پیش از فروپاشی ظاهری، از درون فرومی‌ریزد. ترس، اضطراب، اختلاف، بی‌اعتمادی و از دست دادن آرامش، نشانه‌های این سقوط درونی هستند.تاریخ بارها نشان داده حکومت‌هایی که با ظلم و استکبار مسیر خود را ادامه دادند، پیش از نابودی کامل، نشانه‌های ضعف را در درون خود آشکار کردند. آنان ظاهراً قدرتمند بودند اما در باطن گرفتار بحران شده بودند.
 
این همان سنتی است که قرآن بیان می‌کند، خواری دشمنان گاهی پیش از نابودی نهایی آغاز می‌شود.روزی که همه ادعاها فرو می‌ریزدآیات پایانی این بخش، توجه انسان را به صحنه قیامت جلب می‌کند، روزی که هیچ پرده‌ای باقی نمی‌ماند و همه حقیقت آشکار می‌شود. خداوند به پیامبر(ص) می‌فرماید که «إِنَّکَ مَیِّتٌ وَإِنَّهُم مَّیِّتُونَ»؛ تو می‌میری و آنان نیز می‌میرند، سپس همه در پیشگاه پروردگار حاضر می‌شوند.این آیه ضربه‌ای به تصور برتری و قدرت دائمی اهل باطل است. کسانی که در دنیا بر اساس زور، ثروت یا جایگاه اجتماعی احساس برتری می‌کردند، در نهایت با همان سرنوشت مشترک همه انسان‌ها روبه‌رو می‌شوند.

المیزان این آیات را یادآور یک حقیقت مهم می‌داند، اینکه مرگ همه امتیازات ظاهری را کنار می‌زند. آنچه باقی می‌ماند نه قدرت است و نه ادعا؛ بلکه حقیقت اعمال انسان است.

پیام نهایی این آیات روشن است، دشمنان ستمکار معمولاً پیش از آنکه به دست دیگران شکست بخورند، در اثر لجاجت، غرور و بی‌توجهی به هشدارهای الهی مسیر سقوط خود را می‌سازند. آنان تاریخ را می‌بینند اما از آن درس نمی‌گیرند، نشانه‌ها را مشاهده می‌کنند اما باورشان نمی‌کنند و سرانجام گرفتار همان سرنوشتی می‌شوند که پیش از آنان بسیاری گرفتار آن شده‌اند، خواری در دنیا و حسابرسی در آخرت.

انتهای خبر/