به گزارش گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «شیرازه»، در روزهای اخیر، بحث حجاب از یک موضوع صرفاً شرعی یا پوششی، به کانونی برای سنجش عمق شکاف‌ها و پتانسیل‌های انسجام در جامعه ایران تبدیل شده است. آنچه در تحلیل‌های کارشناسی و واقعیت‌های میدانی دیده می‌شود، یک حقیقت تلخ اما روشن است: تقابل، دشمن را خوشحال می‌کند و انسجام را می‌شکند.

وقتی بی‌حجابی را تنها با «تکفیر» یا «دشمنی با خدا» برچسب می‌زنیم، در حالی که بسیاری از زنان به دنبال هویت، امنیت و احترام هستند، عملاً به دشمن کمک کرده‌ایم تا شکاف را عمیق‌تر کند. امام خمینی (ره) و رهبر شهید انقلاب، راه حل نهایی را در «دخالت زنان در مقدرات اساسی مملکت» و «خلق اراده عمومی» دانسته‌اند، نه در تقابل‌های ظاهری.

چرا این تغییر رویکرد ضروری است؟

۱. تغییر از «ممانعت» به «عاملیت»: تجربه نشان می‌دهد که حضور پررنگ و آگاهانه زنان محجبه در صحنه‌های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی (مانند آنچه این‌شب‌ها در میادین و خیابان‌های سراسر کشور شاهد آن هستیم)، تأثیر بسیار بیشتری در تغییر نگرش جامعه دارد تا تذکرات صرفاً انتقادی. وقتی زن محجبه به عنوان یک «قهرمان ملی» و «مدیر مقدرات» دیده شود، حجاب از یک محدودیت به یک «پرچم افتخار» تبدیل می‌شود.

۲. بازنگری در روش‌های فرهنگی و آموزشی: نقد تند به نهادهای فرهنگی و آموزشی، یک واقعیت انکارناپذیر است. اگر آموزش دین در مدارس منجر به «نفرت» شده و رسانه‌ها نتوانسته‌اند اثری جذاب تولید کنند، ادامه روش‌های سنتی و قهرآمیز، نتیجه عکس خواهد داد. راه حل، «جهاد تبیین» هوشمندانه و تولید محتوای اثرگذار است، نه فریاد زدن.

۳. حفظ وحدت در شرایط حساس: در شرایطی که دشمن به دنبال تفرقه است، هر سخنی که طیف وسیعی از مردم را به «دشمن» متهم کند، بازی در زمین دشمن است. امیرالمؤمنین (ع) در بحران‌ها، برای حفظ وحدت، از برخی احکام گذشتند. امروز نیز بالاترین واجب، حفظ «سرمایه اجتماعی» و «وحدت ملی» است.

راهی هوشمندانه و ملی

حجاب، خط قرمز ماست، اما نحوه دفاع از آن باید حکیمانه، محبت‌آمیز و مبتنی بر «عاملیت» باشد.

به جای تقابل، به دنبال «هم‌افزایی» باشیم: زنان محجبه باید به عنوان پیشگامان در عرصه‌های کلان کشور دیده شوند.

به جای تکفیر، به دنبال «فهم» باشیم: باید ریشه‌های بی‌حجابی را در ضعف‌های فرهنگی و آموزشی خودمان جستجو کنیم و آن‌ها را اصلاح کنیم.

به جای انزوا، به دنبال «ارتباط» باشیم: گفتگو با تمام اقشار جامعه، حتی مخالفان، کلید حل این معضل است.

جامعه‌ای که بتواند با حفظ هویت دینی خود، در عین حال به زنان اجازه دهد تا در «مقدرات اساسی» کشور نقش‌آفرین باشند، به آرامش و انسجام واقعی خواهد رسید. حجاب، نه با زور، که با «اراده» و «آگاهی» و «حضور مؤثر» پیروز می‌شود.

این یادداشت تلاشی است برای عبور از دوقطبی‌های مخرب و حرکت به سمت راه‌حلی که هم دین را پاس می‌دارد و هم وحدت ملی را حفظ می‌کند.

نویسنده: محمد صادق بهاری جامعه شناس