به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «شیرازه»، انتشار کتابی با عنوان «چرا ایالات متحده از ایران شکست خورد؟» (なぜ米国はイランに負けたのか) از سوی انتشارات معتبر «بون‌شون شینشو» در ژاپن، موجی از بحث‌ها را در محافل سیاسی و رسانه‌ای این کشور برانگیخته است. 

 این اثر که اکنون در صدر فهرست پرفروش‌های آمازون ژاپن قرار دارد، روایتی تحلیلی از سوی میتسوگو سایتو، سفیر پیشین ژاپن در ایران و عمان ارائه می‌دهد که سابقه مأموریت‌های کلیدی در عراق، عربستان، مصر، امارات و نیز نمایندگی در سازمان ملل را نیز در کارنامه دارد.

 نویسنده که تنها دیپلمات ژاپنی باتجربه خدمت هم‌زمان در سفارت ژاپن در ایران و اسرائیل محسوب می‌شود، در این کتاب به پرسش اصلی خود با تمرکز بر مفهومی کلیدی به نام «راهبرد نامتقارن» پاسخ می‌دهد. از نگاه سایتو، آمریکا در دو دهه اخیر با اتکا به برتری نظامی و فناوری نظیر ماهواره‌ها، هوش مصنوعی و سامانه‌های موشکی وارد میدان شده، اما ایران با سه مؤلفه «صبر راهبُردی»، «ژرفای تاریخی و هویتی» و «پیکربندی متفاوت تصمیم‌گیری» این برتری را خنثی کرده است.

 نویسنده به‌صراحت به تقابل پیشینه تاریخی ایران با تأسیس ۲۵۰ساله آمریکا اشاره کرده و معتقد است درک ایرانیان از تاریخ و عزت ملی، دستگاه محاسباتی متفاوتی به آن‌ها بخشیده است.

 سایتو در این کتاب استدلال می‌کند که موفقیت نظامی نباید با پیروزی سیاسی اشتباه گرفته شود. به باور او، ایالات متحده باوجود هزینه‌های هنگفت نظامی، در اهداف سیاسی اصلی خود از جمله ناکامی در تغییر رژیم، ناتوانی در توقف کامل برنامه هسته‌ای ایران و عقب‌نشینی از برجام (که به‌عنوان یک خطای راهبُردی بزرگ تحلیل می‌شود) شکست‌خورده است. 

 ازسوی‌دیگر ایران با مسدودکردن تنگه هرمز به‌عنوان اهرم فشار، استفاده از بازیگران نیابتی در منطقه و مانورهای سیاسی هوشمندانه در عرصه بین‌المللی نظیر نزدیکی به چین و روسیه، توانسته ابتکار عمل را در بسیاری از مقاطع از آمریکا بگیرد.

  لیل تبدیل‌شدن این کتاب به اثری بحث‌برانگیز در ژاپن، نگاه غیرمعمول آن به قدرت برتر جهانی در شرایطی است که توکیو به‌عنوان متحد راهبُردی آمریکا محسوب می‌شود. این اثر به سیاست‌گذاران ژاپنی یادآوری می‌کند که صرفاً تکیه بر قدرت نظامی در قرن ۲۱ کارایی پیشین را ندارد و ضرورت دارد روابط خارجی با تهران به‌عنوان یک بازیگر تأثیرگذار منطقه، باظرافت و پیچیدگی بیشتری دنبال شود.

 جمع‌بندی کتاب از آن حکایت دارد که در عصر جنگ‌های ترکیبی و غیرمتقارن، برتری در «فناوری» تضمین‌کننده برتری در سیاست نیست و تجربه زیسته یک دیپلمات ژاپنی در دو سوی خط مناقشه، این روایت را به منبعی ارزشمند برای محققان روابط بین‌الملل تبدیل کرده است.

انتهای خبر/۲۲۴۲۲۴