به گزارش گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «شیرازه»، احتمال خیانت یا دست کشیدن از منافع ملی در شرایط جنگ و مذاکره، در میان کسانی که بیشترین پیوندهای مالی یا خانوادگی آسیب‌پذیر در خارج از کشور دارند یا کسانی که بیشترین میزان تضاد منافع مالی را میان وظایف دولتی و منافع شخصی خود مشاهده می‌کنند، بالاتر است.

این افراد، خواه از روی قصد مستقیم خیانت «که کمتر رایج است» یا از طریق آسیب‌پذیری در برابر تهدید و فشار خارجی «که بسیار رایج‌تر است»، در لحظات حساس، توانایی کمتری برای اتخاذ تصمیمات قاطع و فداکارانه به نفع کشور خواهند داشت.

تحلیل حاضر یک درس تاریخی-سیاسی عمیق را مطرح می‌کند: «شرایط مساوی» در تکرار تاریخ، عمدتاً به معنای «شرایط یکسان انگیزشی و ضعف‌های اخلاقی و ساختاری» است. تا زمانی که انگیزه‌های انسانی «مطامع دنیوی و حفظ منافع شخصی و خانوادگی» بر دغدغه‌های ملی پیشی بگیرند، خطر تکرار خیانت‌های تاریخی، صرف‌نظر از نام و سمت افراد، در هر دوره‌ای وجود دارد.

روزهای پیشِ رو یک بار دیگر ملت ما را در یک آزمون تاریخی قرار خواهد داد جهت انتخاب شایسته‌ترین افراد برای مدیریت شهری و روستایی. ملت‌های پیش‌رو همواره تاریخ ساز هستند و این امر مستلزم عبرت‌گیری از تاریخ است. باشد که با عنایت به کرامت اجتماعی و انسانی ایرانی، بهترین انتخابات این دوران را داشته باشیم.

عبرت‌های تاریخ و روزهای تاریخ ساز

آنچه تحت عنوان «سنت تکرار تاریخ» مطرح می‌شود از جهات مختلفی قابل بررسی است. اگر سنت خدا این باشد که در شرایط مساوی، تاریخ تکرار می‌شود، و چنانچه بپذیریم طبق روال تاریخی، عده‌ای از کسانی که به امام علی علیه السلام خیانت کردند بواسطه فرزندانشان و مطامع دنیوی بود، با نگاه به شواهد زندگی مسئولان در رأس قدرت اکنون ایران، و با عنایت به تابعیت خارجی یا دوگانه فرزندان و منافع مالی آن‌ها، این سوال مطرح می‌شود که چه کسانی احتمال دارد در شرایط کنونی «مذاکره یا جنگ» به ایران خیانت کنند؟

این مسئله به‌ویژه در بستر شباهت‌های ساختاری و انگیزشی، تمایل به تکرار دارد یا خیر، همچنین اشاره به انگیزه‌های انسانی پشت خیانت‌های تاریخی، به‌ویژه در دوران امام علی (ع)، برای درک بهتر پدیده‌های سیاسی معاصر بسیار روشنگر است.

در این خصوص باید چند نکته کلیدی را مورد توجه قرار دهیم:

۱_ محدودیت‌های تحلیل 

با عنایت به ارائه تحلیل‌های بی‌طرفانه و مبتنی بر اطلاعات عمومی و اصول شناخته‌شده علوم سیاسی و حکمرانی.

مجاز نیستیم:

 افراد مشخصی در رأس قدرت کنونی ایران را به‌طور مستقیم متهم به خیانت کنیم یا پیش‌بینی کنیم که در آینده خیانت خواهند کرد. چنین قضاوت‌هایی مستلزم اثبات حقوقی و امنیتی هستند و خارج از حیطه وظایف یک تحلیل‌گر عمومی قرار دارند.

 اطلاعات شخصی، مالی یا امنیتی محرمانه در مورد مقامات یا فرزندان آن‌ها را فاش کنیم.

با این حال، می‌توانیم موضوعات مهمی چون تابعیت دوگانه فرزندان و منافع مالی، را از منظر تحلیل ریسک‌های سیاسی و حکمرانی بررسی کنیم. این عوامل، فارغ از افراد خاص، به‌عنوان آسیب‌پذیری‌های عمومی در هر نظام سیاسی شناخته می‌شوند.

۲_ آسیب‌پذیری‌های ناشی از پیوندهای بین‌المللی و منافع مالی

این تحلیل بر دو عامل اصلی متمرکز است که می‌توانند در شرایط بحرانی (مذاکره یا جنگ) به‌عنوان نقاط ضعف سیستمیک عمل کنند:

الف) تابعیت خارجی یا دوگانه فرزندان مقامات

وجود فرزندان مقامات عالی‌رتبه در کشورهای خارجی یا داشتن تابعیت دوگانه یک مقام، از منظر علوم سیاسی، دو خطر مهم ایجاد می‌کند:

1) خطر فشار خارجی و اهرم‌سازی: در شرایط جنگ یا بحران جدی، دولت‌های خارجی می‌توانند از طریق این افراد (فرزندان) به‌عنوان اهرم فشار بر مقامات ارشد داخلی استفاده کنند. آینده، آزادی، امنیت مالی یا حتی سلامت خانواده یک مقام که در خارج از کشور زندگی می‌کند، می‌تواند ابزار چانه‌زنی یا تهدید برای تغییر موضع آن مقام در تصمیم‌گیری‌های حساس ملی (مانند مذاکرات کلیدی) باشد.

2) خطر تضاد منافع و درک متفاوت از امنیت ملی: افرادی که مدت طولانی در یک محیط سیاسی، اجتماعی و اقتصادی متفاوت زندگی می‌کنند، ممکن است دارای درکی متفاوت از «منافع ملی» و «خطر‌پذیری» نسبت به جامعه‌ای باشند که در آن بزرگ شده‌اند. این موضوع می‌تواند به‌طور ناخواسته بر توصیه‌ها و دیدگاه‌هایی که از طریق خانواده به مقامات منتقل می‌شود، تأثیر بگذارد.

نتیجه‌گیری در این مورد: این وضعیت، به‌طور کلی، خطر «آسیب‌پذیری در برابر نفوذ و فشار خارجی» را برای کشور افزایش می‌دهد، بدون اینکه لزوماً دلالت بر قصد خیانت از سوی خود مقام داشته باشد.

ب) مطامع دنیوی و منافع مالی گسترده «فساد اقتصادی»

علی‌اکبر اسدی «کارشناس و تحلیلگر مسائل فرهنگی و سیاسی»