به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «شیرازه»، سیدعباس صالحی در آیین بزرگداشت لسان‌الغیب در شیراز اظهار کرد: زبان فارسی جزئی از هویت یا رکنی ساده از آن نبوده، بلکه رکن اصلی هویت ایرانیان است.

وی امتداد تاریخی زبان فارسی از فارسی باستان و میانه تا دوران پس از اسلام را حاصل مشارکت اقوام مختلف دانست و تصریح کرد: نقش حافظ بر این زبان به اندازه‌ای ویژه بوده که فارسی پیش و پس از او کاملاً متمایز است.

صالحی زایایی واژگانی را نخستین وجه تمایز دیوان حافظ دانست و یادآور شد: از ۵۰۶ واژه محوری در دیوان حافظ، در واژه‌های پربسامد با خلق معنا مواجهیم که مشهورترین نمونه آن واژه «رند» است.

وی با اشاره به تغییر معنایی «رند» از ادبیات تاریخی و عرفانی گفت: حافظ در این واژه مفهومی تازه بر پایه ساده‌زیستی، شیدایی، باطن پاک و پرهیز از ریاکاری آفرید.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بهره‌گیری حداکثری از ظرفیت‌های زبان ترکیبی را دومین ویژگی حافظ برشمرد و تأکید کرد: مرحوم دهخدا نیز در پاسخ به عربی‌ستیزان، ترکیب‌های بدیع عربی و فارسی در شعر حافظ را شاهدی بر خلاقیت او دانسته است.

صالحی ترکیب‌سازی با پیشوندها و پسوندها و همچنین چینش یک مصرع کاملاً عربی در کنار یک مصرع کاملاً فارسی را نمونه بارز توانمندی زبانی لسان‌الغیب خواند.

وی صنعت ایهام را سومین رکن نوآوری حافظ دانست و اظهار داشت: حافظ با شگردهای تازه به ایهام، چندمعنایی متنی و عمق لایه‌ای بخشید و فضایی از ابهام جذاب و فراتر از ابهام شک‌آلود خلق کرد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با استناد به دیدگاه استاد شفیعی کدکنی درباره چهار وجه موسیقی شعر، حافظ را پدیدآورنده نغمه در شعر معرفی کرد.

وی بیان کرد: در دیوان حافظ، پیوند عمیق میان موسیقی بیرونی (عروضی) و موسیقی معنوی شکل گرفته و شعر او فراتر از غزل، به پایگاه قوالی و نغمه تبدیل شده است.

صالحی با بازخوانی دیدگاه‌های رهبر معظم انقلاب در کنگره حافظ سال ۶۷، سه تفاوت محوری غزل حافظ با پیشینیان را تبیین کرد.

وی بهره‌گیری هم‌زمان از واژگان فخیم قصیده در کنار لطافت غزل را نخستین دستاورد ساختاری حافظ خواند و آن را گشایشی تازه در قالب غزل دانست.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تصویرپردازی‌های شهودی و نزدیک به واقعیت را ویژگی دیگر غزل حافظ عنوان کرد؛ امری که پیش از او تنها در قالب مثنوی امکان‌پذیر بود.

وی شورآفرینی و حرکت حماسی در غزل را سومین وجه شاخص شعر حافظ دانست و افزود: غزل حافظ برخلاف سنت سکون و آرامش غزل، مخاطب را تکان می‌دهد و شورآفرین است.

صالحی گسترش جغرافیای نفوذ زبان فارسی را از برکات وجودی حافظ دانست و اظهار کرد: امپراتوری زبانی ایران در آسیای میانه، عثمانی و شبه‌قاره، پس از حافظ وسعت و عمقی دوچندان یافت.

وی در پایان خاطرنشان کرد: این سرزمین همواره در پناه تاریخ کهن، دین پرقدرت و زبان فاخر فارسی، در برابر طمع‌ورزی اهریمنان استوار و پیروز خواهد ماند.

انتهای خبر /۲۲۴۲۲۴